Bí ẩn chưa lời giải về các bức tượng Moai trên đảo Phục Sinh

Ý nghĩa của những bức tượng khổng lồ này vẫn là ẩn số với con người hiện đại. Có thể người Rapa Nui cổ coi Moai là biểu tượng cho tổ tiên đã mất, hoặc hiện thân cho các vị thủ lĩnh nhiều quyền lực đang sống...

17/08/2023 20:27

Nằm ở Nam Thái Bình Dương, cách bờ biển Chile khoảng 3.500 km về phía Đông, đảo Phục Sinh, hay Rapa Nui, được cả thế giới biết đến với những bức tượng khổng lồ được gọi là Moai. Ảnh: Outdooractive.

Những bức tượng này được tạc từ đá bazan nguyên khối, khắc họa phần đầu và thân trên của con người với khuôn mặt dài, mắt to, cao từ 4 - 9 mét và nặng hàng tấn. Ảnh: The Independent.

Chúng được thổ dân bản địa Polynesia tạo tác từ khoảng năm 1250 -1500. Tới giữa những năm 1800, hầu hết tượng Moai đã bị lật đổ. Ngày nay, khoảng 50 tượng đã được dựng lại ở vị trí cũ. Ảnh: The New York Times.

Các nhà nghiên cứu đánh giá, tượng Moai đòi hỏi chi phí chế tạo rất lớn, không chỉ bởi việc khắc mỗi bức tượng đều đòi hỏi chi phí nhân công và công cụ, vật tư, mà còn nằm ở việc di chuyển và dựng đứng nó lên ở vị trí đã được chọn lựa. Ảnh: History Today.

Với kỹ thuật hạn chế của cư dân trên đảo thời kỳ đó, việc di chuyển các khối đá lớn đi xa hàng cây số là điều phi thường. Dù chưa biết được thực hiện bằng cách nào, nhưng quá trình này chắc chắn đòi hỏi nhiều nhân công, dây kéo hoặc con lăn. Ảnh: National Geographic.

Hầu hết các tượng Moai đã được hoàn thành từ mỏ đá ở Rano Raraku rồi được vận chuyển và dựng thẳng tại các địa điểm nghi lễ - thường nằm gần bờ biển. Theo thống kê, có gần 900 bức tượng đã được tìm thấy. Ảnh: Ancient Worlds.

Khoảng 1/5 số tượng được đội một cái mũ hình trụ (pukau) bằng đá đỏ. Những chiếc 'mũ' đó được chế tạo từ đá ở một mỏ duy nhất là Puna Pau, nằm cách mỏ Rano Raraku khoảng 18 km về phía Tây. Ảnh: The Guardian.

Một số bức tượng moai đã được tìm thấy trong tình trạng bị đổ, nằm bên dưới mặt đất. Nhờ những bức tượng này, người ta biết rằng các hốc mắt sâu của Moai nguyên bản từng được tạo màu bằng san hô trắng và đá núi lửa màu đen. Một số tượng trên đảo đã được phục dựng đôi mắt như vậy. Ảnh: moeVarua Rapa Nui.

Ý nghĩa của những bức tượng đồ sộ này vẫn là bí ẩn với con người hiện đại. Có thể người Rapa Nui cổ coi Moai là biểu tượng cho tổ tiên đã mất, hoặc hiện thân cho các vị thủ lĩnh nhiều quyền lực đang sống, và cũng có thể mang hàm ý về sự duy trì nòi giống, mong cầu mùa màng bội thu... Ảnh: Rapa Nui National Park.

Vào năm 1935, chính phủ Chile đã cho thành lập Vườn quốc gia Rapa Nui với phạm vi bao trùm phần lớn diện tích đảo Phục Sinh. Đến năm 1996, khu vườn có những tượng đá cổ xưa này đã được UNESCO công nhận là một Di sản văn hóa thế giới. Ảnh: John Rieber.